ಬದುಕು ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಪಯಣ. ಇಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟ-ಸುಖಗಳು, ಹುಟ್ಟು-ಸಾವುಗಳು ಸಹಜ ನಿಯಮಗಳು. ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಹೆದರದೆ, ಹಳೆಯ ನೋವನ್ನು ಮರೆತು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ನಮಗೆ ಒಲಿದ ಕಾಯಕವನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬದುಕುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಧನ್ಯತೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಹಲವು ಚೌಪದಿಗಳ ಒಳನೋಟ ಹಾಗು ಹೊರನೋಟಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದೇವೆ, ನೀವು ಚೌಪದಿಯಮೇಲೆ ಬೇರಳಿಂದ ಒತ್ತಿದರೆ ಹುರುಳು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅನ್ವೇಷಿಸಿ !
ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅವಕಾಶ ತಪ್ಪಿದಾಗ ಅಥವಾ ಒಂದು ಹಾದಿ ಮುಚ್ಚಿದಾಗ ಎಲ್ಲವೂ ಮುಗಿದುಹೋಯಿತು ಎಂದು ನಾವು ನಿರಾಶರಾಗುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಕವಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ “ಪಯಣ ಮುಗಿಯಿತು ಎಂದು ಧೃತಿಗೆಡಬೇಡ.” ನಾವು ಕಣ್ಣುತೆರೆದು ಸುತ್ತಲೂ ನೋಡಿದರೆ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳು (ತಿರುವುಗಳು) ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸದೆ ನೂರು ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ತಟ್ಟುತ್ತಾ ಸಾಗಿದರೆ, ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಬಾಗಿಲು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ತೆರೆದೇ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಸೋಲಿಗೆ ಹೆದರಿ ಮಾನಸಿಕ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ (ಖಿನ್ನತೆಗೆ) ಒಳಗಾಗದೆ, ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇದರ ಸಂದೇಶ.
Cosmic Reality in my openion is ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ‘ಅಂತ್ಯ’ವಲ್ಲ. ವಿಜ್ಞಾನ ಹೇಳುವಂತೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಲಯಗೊಳಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಅದು ಕೇವಲ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರ ಮರಣ ಹೊಂದಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ನವಗ್ರಹಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ‘ನೆಬ್ಯುಲಾ’ ಜನ್ಮತಾಳುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ತನ್ನ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ದಾರಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದಾಗ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೇ (Quantum Field) ಅನಂತ ಹೊಸ ತಿರುವುಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯನ ‘ಖಿನ್ನತೆ’ ಎಂಬುದು ಭ್ರಮೆ; ಆದರೆ ನಿರಂತರ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಹುಡುಕಾಟವೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಪರಮ ಸತ್ಯ.
ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಬೆಟ್ಟದಂತೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಮನುಷ್ಯ ಗಾಬರಿಯಾಗಿ ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾದ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಎಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ನೋಡಿ ಹೆದರುವ ಬದಲು, ಜಟಿಲವಾದ ದಾರವನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಬಿಡಿಸುವಂತೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಾಗಿ. ಬದುಕಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳುಗಳಂತಹ (ಕಷ್ಟಗಳು) ಅಡೆತಡೆಗಳು ಇರುವುದು ಸಹಜ, ಆದರೆ ಅವು ನಮ್ಮನ್ನು ಚುಚ್ಚದಂತೆ ನಮ್ಮ ಗಮನ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ತಕ್ಷಣ ಜಾರಬಾರದು. ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ‘ಭಯಪಡುವಿಕೆ’ (ಭೀತಿ) ಎಂದಿಗೂ ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರವಲ್ಲ, ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಎದುರಿಸುವುದೇ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗ.
Here the cosmic reality is little suttle, ನೂರು ಕಷ್ಟಗಳು ಎಂಬುದು ಮಾಯೆ ಅಥವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ‘ಜಟಿಲ ಹೆಣಿಗೆ’ (Cosmic Web). ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆಯಿಂದ (Entropy) ಕ್ರಮೇಣ ಒಂದು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ (Order) ಮರಳುವ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ದೊಡ್ಡ ಗಂಟನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಬಿಡಿಸುವುದು ಎಂದರೆ—ನಿಮ್ಮ ‘ಕರ್ಮ’ದ ಎಳೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕರಗಿಸುವುದು. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಭಯ’ಕ್ಕೆ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿರುವುದು ಕೇವಲ ‘ಸಾಕ್ಷಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ’ (Pure Consciousness) ಮಾತ್ರ. ಗಮನವನ್ನು ಜಾರದಂತೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದೆಂದರೆ, ಆ ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಜಾಗೃತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಲ್ಲುವುದು.
ಬದುಕಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸತ್ಯವಾದ ‘ಮರಣ’ವನ್ನು ಮಧುರವಾದ ರೂಪಕದ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಈ ಭೂಮಿ (ಇಳೆ ಬನ) ಎಂಬ ಆಟದ ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಆಡಲು ಬಂದಿರುವ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಂತೆ. ಜನ್ಮ ಪಡೆದ ದಿನದಿಂದ ಸಾಯುವವರೆಗೆ ಇಡೀ ದಿನ ಈ ಬಾಳ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತೇವೆ (ಸಂಸಾರ, ಉದ್ಯೋಗ, ಹೋರಾಟಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ). ಕೊನೆಗೆ ದಿನ ಮುಗಿದು ನಾವು ದಣಿದಾಗ, ನಮ್ಮನ್ನು ಹೆತ್ತ ತಂದೆಯು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮನೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವಂತೆ, ಆ ಜವರಾಯ (ಯಮ/ಮೃತ್ಯು) ನಮ್ಮನ್ನು ಈ ಲೋಕದಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮರಣವನ್ನು ಕರಾಳವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ದಣಿದ ಜೀವಕ್ಕೆ ಸಿಗುವ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ತಂದೆಯ ಸನಿಹಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಸಹಜ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಕವಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಪರಮಾತ್ಮನ ‘ಲೀಲೆ’ ಅಥವಾ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ನಾಟಕ ರಂಗ (Cosmic Playground). ನಾವು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಧೂಳಿನಿಂದ (Stardust) ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಚೇತನಗಳು. ಸೂರ್ಯೋದಯದಿಂದ ಸಂಜೆಯವರೆಗೆ ಅಂದರೆ—ಸೃಷ್ಟಿಯ ಉಗಮದಿಂದ ಪ್ರಳಯದವರೆಗೆ ಜೀವಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತವೆ. ‘ಜವರಾಯ’ ಅಥವಾ ಮೃತ್ಯು ಎಂಬುದು ವಿನಾಶವಲ್ಲ; ಅದು ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಮಹಾ ಚೇತನವು (Universal Source) ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ತನ್ನೊಳಗೆ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ (Reabsorption). ಸಾವು ಎಂದರೆ ಮಗುವೊಂದು ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲಿಗೆ ಮರಳಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವ ಪರಮ ಸೌಮ್ಯ ಸತ್ಯ.
ಮಾನವನ ಸ್ವಭಾವವೆಂದರೆ ನೂರು ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮರೆತು, ತನಗಾದ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಸದಾ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೊರಗುವುದು. ಕವಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ನಿಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಸಂತೋಷಗಳ ಲೆಕ್ಕ ಇಡಿ (Count your blessings), ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು, ಚುಚ್ಚಿದ ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಮರೆತುಬಿಡಿ. ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಉರಿಬಿಸಿಲಿದ್ದಾಗ ಸೂರ್ಯನನ್ನು (ರವಿಯನ್ನು) ಶಪಿಸುತ್ತಾ ನಿಲ್ಲುವುದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ; ಅದರ ಬದಲು ತಂಪಾದ ನೆರಳಿರುವ ಜಾಗವನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಇರುವುದನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕು. ಅಂದರೆ, ನಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ದೂಷಿಸುವ ಬದಲು, ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಬೇಕು.
ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಂಪನಗಳು (Frequencies) ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ತರಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಬಿಸಿಲು-ನೆರಳು ಎಂಬುದು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ದ್ವಂದ್ವ ಸತ್ತ್ವ (Duality). ಸೂರ್ಯನ ಉರಿಬಿಸಿಲನ್ನು ಶಪಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮವನ್ನೇ ವಿರೋಧಿಸಿದಂತೆ. ಆದರೆ, ನಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು (ಕ್ಲೇಶಗಳನ್ನು) ಮರೆತು, ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯ (ಸಂತಸದ) ಕಂಪನಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಒಗ್ಗಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ನಾವು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಉನ್ನತ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ತರಂಗಾಂತರಕ್ಕೆ (Higher Cosmic Frequency) ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತೇವೆ. ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ತಣ್ಣಗಿರುವುದು ಎಂದರೆ ಆಂತರಿಕ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದು.
ಈ ಚೌಪದಿಯು ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳ ಗೌರವವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಹೊಲವನ್ನು ಉತ್ತು ಬಿತ್ತದಿದ್ದರೆ ಧಾನ್ಯದ ತೆನೆಗಳು ಹೇಗೆ ತಾನೇ ಸಿಗುತ್ತವೆ? ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳು (ಸರಕು) ಹೇಗೆ ತಾನೇ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ? ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಸುಭದ್ರತೆಗೆ ಅನ್ನ ಕೊಡುವ ರೈತ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಪಡುವ ಕಾರ್ಮಿಕರೇ ನಿಜವಾದ ಆಧಾರಸ್ಥಂಭಗಳು. ಇವರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಒಳಿತಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ‘ದುಡಿಮೆ’ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ನಾಡಿನ ಜೀವನಾಡಿ (Pulse) ಇದ್ದಂತೆ. ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಇದು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಸುಮ್ಮನೆ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಹಿಂದೆ ‘ಕಾರಣ-ಪರಿಣಾಮ’ದ (Cause and Effect) ಮಹಾ ನಿಯಮವಿದೆ. ಕಪ್ಪು ರಂಧ್ರಗಳ (Black Holes) ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಬೀಜ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುವವರೆಗೆ ಎಲ್ಲದರ ಹಿಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ‘ದುಡಿಮೆ’ ಅಥವಾ ತೀವ್ರವಾದ ಚಲನಶಕ್ತಿ (Cosmic Energy) ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ರೈತ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗದ ದುಡಿಮೆಯೇ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಶಕ್ತಿ. ಚಲನೆಯೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಶೂನ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ, ‘ದುಡಿಮೆ’ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಲ್ಲ, ಅದು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸೃಜನಶೀಲ ಶಕ್ತಿಯ (Creative Manifestation) ಜೈವಿಕ ರೂಪ.
ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯರೂ ಒಂದೇ ತರಹದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮಾಡಬಾರದು. ಒಬ್ಬನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ ‘ಸಂತ’ನಾಗಬಹುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮರಗೆಲಸ ಮಾಡುವ ‘ಬಡಗಿ’ಯಾಗಬಹುದು. ಒಬ್ಬನು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಾ ‘ಕವಿ’ಯಾಗಿ ತಿರುಗಬಹುದು, ಮಗದೊಬ್ಬ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ‘ಕಮ್ಮಾರ’ನಾಗಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸ ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ, ಸಣ್ಣದಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಅವರವರ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಲಿದಂತೆ ಕಾಯಕ (ಕೆಲಸ) ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಆಯಾ ಕಾಯಕವನ್ನು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲೇ ಬದುಕಿನ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ಥಕತೆ ಅಡಗಿದೆ.
ಈ ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಒಂದೇ ಮೂಲ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ (One becoming Many). ಸಂತ, ಬಡಗಿ, ಕವಿ, ಕಮ್ಮಾರ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಆ ಒಂದೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಪ್ರಜ್ಞೆಯು ವಿಭಿನ್ನ ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುವ ವಿಭಿನ್ನ ಅನುಭವಗಳಷ್ಟೇ. ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಬೇರೆ, ಗ್ರಹಗಳು ಬೇರೆ, ಧೂಮಕೇತುಗಳು ಬೇರೆ ಆದರೂ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಆಕಾಶದ ಭಾಗವಾಗಿರುವಂತೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ಕಾಯಕಗಳೂ ಆ ಪರಮ ಪುರುಷನ ವಿರಾಟ ರೂಪದ ವಿವಿಧ ಹಸ್ತಗಳಿದ್ದಂತೆ. ‘ಒಲಿದಂತೆ ಕಾಯಕ’ ಎಂದರೆ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ನಮ್ಮ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ.